Wat is de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)?

Iedereen kan door ziekte of een handicap afhankelijk worden van langdurige zorg en ondersteuning. Voor die zorg, thuis of in een zorginstelling, hebben alle Nederlanders automatisch een verzekering: de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). De AWBZ dekt medische kosten die niet onder de zorgverzekering vallen en die door bijna niemand op te brengen zijn.

Wie zorg nodig heeft die vanuit de AWBZ wordt gefinancierd, moet hiervoor een indicatie hebben. Het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ) geeft zo’n indicatie af. Dit gebeurt op grond van de beleidsregels indicatiestelling AWBZ. Zorgaanbieders kunnen een indicatieadvies geven voor hun cliënten. Dit advies zet het CIZ na toetsing om in een indicatiebesluit. Op de website van het CIZ staat hoe je een AWBZ-indicatie aanvraagt en wat er daarna gebeurt.

Bij het invullen van de aanvraag kan een organisatie als MEE, een zorginstelling of de huisarts helpen. In sommige gevallen komt ook het Bureau Jeugdzorg (BJZ) om de hoek kijken. In dit geval gaat het om indicatiebesluiten voor jeugd-geestelijke gezondheidszorg. Het CIZ en het BJZ nemen samen met de aanvrager of diens vertegenwoordiger de mogelijkheden door: wat kan iemand zelf nog doen, hoe kunnen partners of andere gezinsleden daarmee helpen? Daarnaast wordt bekeken welke zorg en ondersteuning er vanuit de AWBZ nodig is.

AWBZ-indicatie?

In de AWBZ-indicatie wordt vastgesteld hoeveel hulp of verzorging een kind met ziekte of handicap meer nodig heeft dan een kind zonder zorgvraag. Om een Tegemoetkoming onderhoudskosten gehandicapte kinderen (TOG) te krijgen, heeft een kind een AWBZ-indicatie nodig van gemiddeld tien uur zorg of meer per week. Alleen kinderen die intensieve zorg nodig hebben vanwege een ziekte of handicap kunnen een indicatie krijgen. Deze is geldig voor drie maanden tot maximaal vijftien jaar.

In Nederland maken ruim zeshonderdduizend mensen gebruik van zorg die vanuit de AWBZ wordt gefinancierd. Zij krijgen die zorg thuis of in een instelling. De organisatie die de zorg levert, heeft een contract gesloten met een zorgkantoor in de regio. Er zijn verschillende soorten zorg en ondersteuning die mensen op dit moment vanuit de AWBZ kunnen krijgen:

  • assistentie algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL);
  • begeleiding;
  • behandeling;
  • doventolk zorg;
  • kortdurend verblijf
  • neonatale hielprik;
  • persoonlijke verzorging;
  • uitleen van verpleegartikelen;
  • vaccinaties;
  • verblijf;
  • verpleging;
  • (zieken)vervoer;
  • zwangerschapsafbreking.

In de komende jaren wil het kabinet de bekostiging van dagbesteding, begeleiding en jeugdzorg overhevelen van de AWBZ naar de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning). Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wmo. Voorbeelden van AWBZ-instellingen zijn: verzorgingshuizen, verpleeghuizen, instellingen voor gehandicapten, Het Dorp in Arnhem, regionale instellingen voor beschermd wonen (RIBW’s), psychiatrische ziekenhuizen, psychiatrische afdelingen van algemene ziekenhuizen (PAAZ’en) en ziekenhuizen en instellingen voor revalidatie.