Wat houdt een Persoons Gebonden Budget in?

Met een Persoons Gebonden Budget (PGB) kunnen mensen, die door ziekte, handicap of ouderdom zorg nodig hebben, zelf zorg inkopen. Dit PGB wordt gefinancierd uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). In 2012 komen alleen mensen met een indicatie voor ‘zorg met verblijf’ in aanmerking voor het budget. Vanaf volgend jaar wordt dit uitgebreid.

Naast de PGB voor zorg vanuit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten, is er ook een PGB voor hulp en ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Dit laatste kun je aanvragen voor hulp in de huishouding en voor hulpmiddelen en woonvoorzieningen. Denk aan een voorziening of aanpassing in en rond het huis, een rolstoel of een scootmobiel. Het moet gaan om een voorziening die voor de aanvrager persoonlijk is bestemd en die hij voor langere tijd nodig heeft. Een PGB uit de Wmo moet worden aangevraagd bij de gemeente.

Voor behandeling en langdurig verblijf in een AWBZ-instelling, bijvoorbeeld een verzorgingshuis of verpleeghuis, kunt je geen PGB krijgen. Je krijgt dan namelijk van de instelling alle zorg die je nodig heeft. Dit wordt zorg in natura genoemd. Alles wordt dan door de reguliere zorginstellingen aangeboden. Hierbij hoef je zelf de financiering niet te regelen. De instelling bepaalt wie er bij je komt werken, welke hulpverleners en op welke tijdstippen zij komen.

Een derde mogelijkheid is een combinatie van het PGB en de zorg in natura. Hiervoor kun je kiezen als je meerdere soorten zorg nodig heeft. Je kiest dan bijvoorbeeld voor verpleegkundige zorg in natura en koopt de huishoudelijke verzorging en de begeleiding bij allerlei activiteiten in via je PGB. Overigens is het combineren van zorg in natura en als PGB aan strikte voorwaarden gebonden. Het hangt sterk af van wie je de zorg krijgt en waarvoor. Bovendien kan het combineren alleen per hele zorgfunctie. Je kunt dus niet een deel van bijvoorbeeld de functie persoonlijke verzorging in zorg in natura ontvangen en een ander deel in een PGB.

Controversieel

Niet binnen het PGB vallen eventuele seksuele handelingen, die verpleegkundigen – vrijwillig – verrichten bij patiënten. Sinds 2010 is dit een controversieel onderwerp, nadat een studente verpleegkunde melding had gemaakt van het feit dat een ervaren collega een gehandicapte man had bevredigd met de hand. Volgens haar was dit normaal en deden al zijn verzorgsters dit. De studente weigerde echter seksuele handelingen te verrichten en kreeg toen van de hulpvrager te horen dat ze dan geen goede verzorgster was en haar baan kwijt zou zijn. Hij had haar immers ingehuurd via zijn PGB..

Waar Per Saldo, de belangenvereniging voor mensen met een PGB, geen problemen heeft met vrijwillig verleende seksuele handelingen (‘Als de zorgvraag vooraf helder is’), hebben de Kamerfracties van CDA, PvdA en SP zich tegenstander getoond. Op vragen hierover, stelde de verantwoordelijk minister dat het verboden is aan het verlangen te voldoen op basis van artikel 249 tweede lid van het Wetboek van Strafrecht. Hierin wordt namelijk degene strafbaar gesteld die ‘werkzaam in de gezondheidszorg of maatschappelijke zorg, ontucht pleegt met iemand die zich als patiënt of cliënt aan zijn hulp of zorg heeft toevertrouwd’.

Andere organisaties, zoals de Stichting Alternatieve Relatiebemiddeling (SAR) en FleksZorg, zijn genuanceerde in hun reactie. Beiden leveren seksuele diensten aan mensen met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking. De SAR ziet echter de bijzondere bijstand als mogelijkheid om eventueel de kosten vergoed te krijgen. En FleksZorg is van mening dat de seksuele diensten wel degelijk moeten worden betaald uit het PGB.